Otoimmün/İnflamatuar Romatizma Hastaları İçin 3. Doz COVID-19 Aşısı Olmak: Güncel ACR Önerileri

ACR tarafından ilk olarak Şubat 2021'de yayınlanan COVID19 aşı rehberi yeni araştırmaların ışığında yeniden güncellendi. Buradaki önerilerin elbette her hasta için kişiselleştirilmesi gerekir, bu nedenle her hastanın doktoru ile konuşup tartıştıktan sonra kendisi karar vermesi çok önemlidir. Ancak mevcut kanıtların ışığında bu öneriler çok değerlidir. Güncellenmiş rehberin COVID-19 aşısı ile ilgili en önemli iki ana mesajı şunlardır:

1. Daha önce aşılandıysanız üçüncü bir doz aşı yaptırın

2. Daha aşılanmadıydıysanız aşınızı en kısa zamanda olun


Otoimmün ve inflamatuar romatizmal hastalıkları olan kişiler, genel popülasyona kıyasla hastaneye yatırılan COVID-19 ve daha kötü sonuçlar için daha yüksek risk altındadırlar; bu nedenle hastalıktan korunmak çok kritiktir. Rehberi hazırlayan bilim adamları aşının inflamatuar ve otoimmün romatizmal hastalığı olan kişiler için güvenli olduğuna dair yeterli veriye sahip olduğumuzu ve ayrıca eldeki verilere göre otoimmün ve inflamatuar romatizmal hastalığı olan hastalarda aşının yan etkilerinin genel popülasyondan farklı olmadığını vurguluyorlar.


ACR kılavuzunda, "aşı bileşenlerine karşı bilinen alerjilerin ötesinde, COVID-19 aşılaması için bilinen herhangi bir ek kontrendikasyon yoktur" deniyor. Başka bir deyişle, bir otoimmün veya inflamatuar romatizmal hastalığa sahip olmak veya bu nedenle immünomodülatör ilaç kullanmak COVID-19 aşısı olmamak için bir neden değildir. COVID-19 enfeksiyonunun ciddiyeti göz önüne alındığında, aşılanmanın faydası, bir hastalık alevlenmesi veya kötüleşmesi için potansiyel riskten çok daha yüksektir. Dahası, COVID-19 ile enfekte olmak da hastalık alevlenmelerine neden olabilir ve üstelik bazıları yaşamı tehdit eden sayısız diğer sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenlerle, hastalığı kontrol altındaki otoimmün ve inflamatuar romatizmalı hastalarda, hastalık şiddeti ne olursa olsun yaşamı tehdit eden bir durumları olmadıkça, COVID-19 aşısı mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır. Aşı olurken koruyuculuğu daha fazla olduğu için mRNA aşışı (Pfizer ve Moderna) tercih edilmelidir.


Hidroksiklorokin (Plaquenil) hariç, bağışıklık sistemini etkileyen ilaç kullanan hastalar Pfizer (Bionthec) veya Moderna aşısının ikinci dozunu yaptırdıktan en az 28 gün sonra, ek bir üçüncü doz aşıyı rutin olarak yaptırmalıdır. Plaquenyl bağışıklık sistemini baskılamadığı için sadece bu ilacı alanların üçüncü bir aşı dozuna ihtiyacı yoktur. Fakat, genel nüfusa yönelik tavsiyeler doğrultusunda, bu hastalar da ikinci aşı dozundan sekiz ay sonra bir destekleyici aşı yaptırabilirler.


Bağışıklık düzenleyici veya bastırıcı ilaç kullanan hastalarda COVID-19 aşısından sonra antikor gelişimi (%86) diğer sağlıklı kişilere göre (%100) daha düşük olsa da hastaların büyük çoğunluğu için yeterli koruma düzeyde antikor sağlanır. Üçüncü doz sayesinde bağışıklığı baskılanmış hastalar aşıya daha güçlü bir antikor yanıtı verirler. Tabi ki, aşıya antikor yanıtı, ilaç türüne göre önemli ölçüde değişebilir; bu nedenle, ACR kılavuzu, belirli ilaçlara ara vermeyi veya aşı aldığınız zamana göre ilaç alma zamanlamasını ayarlamaya yönelik önerilerde bulunmuştur. Antikor testi sonuçlarının, kişinin aşıya iyi yanıt verip vermediği konusunda karar vermek için ne anlama geldiğine dair elimizde yeterli veri yoktur. Bu nedenle antikor baktırmaya gerek yoktur ve otoimmün veya inflamatuar romatizmal hastalığı olan herkesin ilk etapta aşı olması, ardından önerilere göre üçüncü dozu alması gerekir. Antikor seviyelerinizi bilmek bunu değiştirmemelidir.


Hastalar, vücudun daha güçlü bir bağışıklık tepkisi oluşturmasına yardımcı olmak için COVID-19 aşısını almadan önce veya sonra belirli ilaçlara ara verebilirler. İlk çalışmalardan elde edilen verilere göre, ACR kılavuzu, aşıya karşı daha düşük bir bağışıklık tepkisi ile bağlantılı olan birkaç spesifik ilacı vurgulamaktadır. Bazı ilaçların kesilmesine hiç gerek yoktur, çünkü veriler, bunu yapmanın aşıya yanıtı önemli ölçüde artıracağını önerecek kadar güçlü değildir. Bir ilacı durdurmak, hastalık alevlenmesi riskini artırabilir, bu nedenle bunu yapmadan önce mutlaka doktorunuzla görüşmek gerekir.