Romatoid artritte kortizon, non-steroid antienflamatuar ilaçlar ve metotreksat ne zaman alınmalı

Güncelleme tarihi: 22 Mar 2020


Cenova üniversitesinden Dr Maurizio Cutolo tarafından Joint Bone Spine dergisinin Eylül sayısında yayınlanan bir derleme makalede sirkadyen ritimler ve romatoid artrit (RA) arasındaki bağlantı çok ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır (1). Bu makaleyi şöyle özetleyebiliriz:

İnsanlarda biyolojik süreçler yaklaşık 24 saatte bir tekrar eden günlük ritimleri takip eder. Bu günlük ritim değişikliklerine ”sirkadiyen ritim” denir. RA'da sirkadyen ritim bağışıklık sistemi hücrelerinin faaliyetlerini de etkiler; enflamasyona yol açan sitokin ve kemokin gibi moleküllerin bu hücreler tarafından sentezi ve salınımı ve immün hücrelerin enflamasyon alanlarına göçü geceleri artar. Buna karşılık RA gibi kronik enflamatuar durumlarda hastalığın neden olduğu adrenal kronik stres nedeniyle gece kortizol salınımı bağışıklık sistemindeki sirkadiyen ritmin gerektirdiği kadar artmaz. Bu nedenle RA hastalarının şikayetleri sabahları daha fazla olur.

Gece salınımlı düşük doz prednizon tedavisi ile bağışıklık hücrelerindeki hiperaktivite baskılanarak sabah şikayetlerinin (ağrı ve katılık) daha etkili bir şekilde önlenebileceği / tedavi edilebileceği düşünülebilir. Çift kör randomize kontrollü bir çalışmada RA hastalarında standard şekilde sabahları alınan çabuk salınımlı prednizon kullanımı ile gece salınımlı düşük doz prednizon tedavisini karşılaştırılmıştır. Gece salınımlı prednizon alan grupta sabah katılığı süresinde ortalama yaklaşık 30 dakika anlamlı bir azalma gözlenmiştir (2).

Kortizon kronoterapisi ile gözlemlenen etkileyici pozitif sonuçlar, benzer yaklaşımın geleneksel non-steroid antienflamatuar ilaçlar (naproksen, majezik, etol vb.) ve geleneksel hastalık modifiye eden ilaçlar (metotreksat vb.) için bile uygulanabilir olduğunu düşündürmektedir (Figür 1) (3). Gece metotreksat uygulaması ile yapılan deneysel ve klinik bir çalışmaların sonuçları da bu yaklaşımı desteklemektedir (4). İlginç bir şekilde, son zamanlarda yapılan bir çalışmada, metotreksatın, önemli hücre sirkadiyen genlerinin aktivitelerini artırdığı ve bunun sonucunda sinovyal fibroblastlarda programlı hücre ölümünün (apoptozisi) uyarıldığı gösterilmiştir (5).

Hastalığın sirkadiyen ritimlerinin ile RA'nın kronoterapisi arasındaki bağlantının anlaşılması yeni tedavi stratejileri için önemlidir. Dr. Cutolo makalesinin sonunda RA tedavisine yönelik en etkili tedavi için RA tedavi kılavuzlarında mümkün olan en kısa sürede kronobiyolojik tedavi kavramının benimsenmesi gerektiğini düşündüğünü söylemektedir.

Figür 1. RA koronoterapisi

REFERANSLAR

1. Cutolo M. Circadian rhythms and rheumatoid arthritis. Joint Bone Spine. 2018.

2. Buttgereit F, Doering G, Schaeffler A, Witte S, Sierakowski S, Gromnica-Ihle E, et al. Efficacy of modified-release versus standard prednisone to reduce duration of morning stiffness of the joints in rheumatoid arthritis (CAPRA-1): a double-blind, randomised controlled trial. Lancet. 2008;371(9608):205-14.

3. Cutolo M. Glucocorticoids and chronotherapy in rheumatoid arthritis. RMD Open. 2016;2(1).

4. To H, Yoshimatsu H, Tomonari M, Ida H, Tsurumoto T, Tsuji Y, et al. Methotrexate chronotherapy is effective against rheumatoid arthritis. Chronobiol Int. 2011;28(3):267-74.

5. Suzuki K, Yoshida K, Ueha T, Kaneshiro K, Nakai A, Hashimoto N, et al. Methotrexate upregulates circadian transcriptional factors PAR bZIP to induce apoptosis on rheumatoid arthritis synovial fibroblasts. Arthritis Res Ther. 2018;20(1):55.

#romatoidartrit #kortizon #metotreksat

237 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör